Фотo

Жайық жағасындағы өмір: көне Оралдың жаңа тынысы

Жайық жағасындағы өмір: көне Оралдың жаңа тынысы

Батыс Қазақстан облысының орталығы – Орал қаласының тарихы терең. Оны археологиялық қазба жұмыстары да растап отыр. XVII ғасырда қала бірнеше рет өртке оранып, толығымен жанып кетсе де, қайта түлеп, жаңадан бой көтерген. Қазақ жеріндегі алғашқы өрт сөндіру депосы осында салынды. Ал жаңадан салынған үйлер еуропалық нақышымен көз тартады. Оларға қатысты аңыз-әңгімелер де аз емес. Sputnik Қазақстан тілшісі қала көшелерін аралап, тарихтан сыр шертетін ғимараттарды суретке түсіріп қайтты.Оралда бұрынғы ағаш үйлер әлі де бар. Ал Пугачев музей-үйінде сол кездегі казактардың тұрмыс салтымен жақын танысуға болады. Емельянның өзі ол үйде тұрмаған. Бұл – жергілікті казак Петр Кузнецовтың үйі. Оның қызы Устиньяні Пугачев күшпен қалыңдыққа алған. Құдалыққа түскенде бірнеше рет келген. Бертін келе, сол үйде музей ашылды.© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхатОралға саяхат© Sputnik / Санат Имангалиев© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат1/2© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат2/2© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат1/2© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат2/2© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхатҚазіргі үй – бұрынғының толығымен жаңартылған үлгісі. Тұпнұсқадан тек есіктің босағасы мен бірнеше бөрене қалған. Ал музейдің ішінде Пугачев көтерілісіне қатысты жәдігерлер бар.Емельян мен Устинья сол кездегі Жайық қалашығының шіркеуінде некелескен. Артынан оны патша үкіметінің шешімімен бұзып тастайды. Қазіргі кезде шіркеу болған жерде Пушкиннің ескерткіші тұр.© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхатОралға саяхат© Sputnik / Санат ИмангалиевСол шіркеуден кейін салынған Михаил-Архангель соборы бүгінде қаладағы ең көне ғибадатхана болып саналады.© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат1/3© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат2/3© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат3/3© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат1/3© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат2/3© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат3/3© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат Оралда бірнеше мешіт бар. Мәселен, ең көне соборға жақын жерде танымал Қызыл мешіт орналасқан. Кеңес кезінде оны жапқан, тіпті, мұнарасын да алып тастаған. Артынан мүгедектер үйін, қолөнер училищесін және кәсіптік техникалық училище ашты. Ал 2006 жылы кәсіпкер Ришат Хайруллин мешітті қалпына келтірді.© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат1/3© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат2/3© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат3/3© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат1/3© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат2/3© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат3/3© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат Қазіргі кезде Қызыл мешіт діни сәулет ескерткіші ретінде мемлекет қорғауына алынды.Қаланың орталығында «Базар мешіті» бар. Тәжіден Батырұлы мешітін жергілікті тұрғындар солай атап кеткен. Бұл мешіт 1897 жылы салынған. Содан бері бірде-бір рет жабылған жоқ. Мешіттің жанында медресе де ашылған.© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат1/4© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат2/4© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат3/4© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат4/4© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат1/4© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат2/4© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат3/4© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат4/4© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат XVIII ғасырда бірнеше алапат өрт болған. 1751 жылы қала толығымен жанып кетті. Артынан өрт қауіпсіздігі бойынша талаптар енгізілді. Суды бөшкемен таситын өрт сөндірушілер жасақталды. Ал 1865 жылы қазақ жеріндегі алғашқы өрт сөндіру депосы салынды.© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат1/3© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат2/3© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат3/3© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат1/3© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат2/3© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат3/3© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхатОрал қаласында орыстың белгілі ақын жазушылары – Александр Пушкин, Владимир Даль, Михаил Шолохов пен Владимир Короленколар болды.Мәселен, Пушкин Пугачев көтерілісі туралы тың деректерді жинау үшін келген. Осы сапардан кейін жазушы екі шығармасын – Пугачев туралы монография мен «Капитан қызы» повесін шығарды. Пушкин Оралдан «Қозы Көрпеш-Баян сұлу» трагедиясын да жазып алып кетті. Өкінішке қарай, драматург ерте қайтыс болды. Оралда Пушкин тоқтаған үйде ақынның музейі бар.© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат1/3© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат2/3© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат3/3© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат1/3© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат2/3© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат3/3© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат Оралдың ескі бөлігінде көпес Александр Каревтің үйі ерекше көзге түседі. Бұрын ол қаладағы ең биік ғимарат болған. Оған қатысты аңыз-әңгімелер де көп. Халық арасында тараған аңызға сәйкес, Карев жергілікті әскерге жылқы сатқан Овчинниковке көмек сұрап барған. Көршісі көмек беруден бас тартады. Сол кезде Карев жолдың арғы бетіне үй салатынын, осыдан кейін Овчинниковтың өз балконынан күнді көре алмайтынын мәлімдейді. Көрші көпес: «Оған ақшаң жетпейді!», – деп күлген. Карев намыстанып, алдымен жерді сатып алған деседі. Одан кейін үйді көтеруге кіріскен. Бірақ құрылысты аяқтай алмайды. Үйді Каревтің отбасы бітірген.© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат1/5© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат2/5© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат3/5© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат4/5© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат5/5© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат1/5© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат2/5© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат3/5© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат4/5© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат5/5© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат Дәл осы үйде ҚазКСР Халық комиссарлары кеңесінің төрағасы Сәкен Сейфуллин де тұрған. Қазіргі кезде ғимаратта Батыс Қазақстан облысының филармониясы жайғасқан.Қалада 1836 жылы салынған ғимарат та бар. Бұрын ол жерде бірінші әскери баспахана, музей және кітапхана болған. Бүгінде оны облыстық тері-венерологиялық диспансерге беріпті.© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат1/3© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат2/3© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат3/3© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат1/3© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат2/3© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат3/3© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат Ал мына ғимаратта Халық қаһарманы, қазақтың батыр қызы, ұшқыш Хиуаз Доспанова екі жылдай оқыған. Сол кезде мектеп болған. Қазір кешкі мектеп жұмыс істейді.© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат1/4© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат2/4© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат3/4© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат4/4© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат1/4© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат2/4© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат3/4© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат4/4© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат Жақын жерде Кеңес Одағының батыры Мәншүк Мәметованың мемориалдық мұражайы бар.Оралда Тайыр Жароков, Хамза Есенжанов, Қасым Аманжолов және тағы басқа қазақтың көрнекті қоғам қайраткерлері де еңбек еткен. Мәселен, мынау Қасым Аманжолов тұрған үй.© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат1/2© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат2/2© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат1/2© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат2/2© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат Оралда мемлекеттік қорғауға алынған ғимараттар көп. Олардың ішінде Миллер дәріханасы, қалалық сарайлар, Функаның әмбебап дүкені, Аничкиннің жазба және кеңсе заттарының дүкені, жазалы атамандар үйі, көпес Ванюшиндердің үйі, итальян сәулетшісі Дельмединоның үйі және тағы басқа сәулет ескерткіштері бар.© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат1/22© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат2/22© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат3/22© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат4/22© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат5/22© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат6/22© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат7/22© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат8/22© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат9/22© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат10/22© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат11/22© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат12/22© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат13/22© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат14/22© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат15/22© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат16/22© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат17/22© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат18/22© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат19/22© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат20/22© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат21/22© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат22/22© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат1/22© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат2/22© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат3/22© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат4/22© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат5/22© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат6/22© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат7/22© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат8/22© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат9/22© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат10/22© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат11/22© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат12/22© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат13/22© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат14/22© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат15/22© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат16/22© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат17/22© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат18/22© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат19/22© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат20/22© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат21/22© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат22/22© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат Мемлекеттік банктің бұрынғы бөлімшесі де сақталған. Қазіргі кезде ол ғимаратта облыстық қазынашылық департаменті отырады.© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат1/4© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат2/4© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат3/4© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат4/4© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат1/4© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат2/4© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат3/4© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат4/4© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхатБүгінде Орал қаласы өсіп келеді. Жаңа шағын аудан да бой көтерді. Ал су тасқынынан кейін Жайықтың жағасын тағы бір метрге көтерген. Сол жерде жаңа саябақ ашылған.© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат1/12© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат2/12© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат3/12© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат4/12© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат5/12© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат6/12© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат7/12© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат8/12© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат9/12© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат10/12© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат11/12© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат12/12© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат1/12© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат2/12© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат3/12© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат4/12© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат5/12© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат6/12© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат7/12© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат8/12© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат9/12© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат10/12© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат11/12© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат12/12© Sputnik / Санат ИмангалиевОралға саяхат

Дереккөз

Осы мақаланы бағалау үшін басыңыз!
[Барлығы: 0 орташа: 0]

Ұқсас жаңалықтар

Пікір үстеу

Э-пошта мекенжайыңыз жарияланбайды. Міндетті өрістер * таңбаланған

Back to top button